Budowa S19 Jawornik–Lutcza: wniosek o ZRID

W dniu 13 stycznia 2026 r. do Wojewody Podkarpackiego trafił wniosek o wydanie decyzji ZRID dla odcinka drogi ekspresowej S19 Jawornik – Lutcza. To ważny krok, bo mowa o fragmencie domykającym przebieg Via Carpatia w województwie podkarpackim. Złożenie wniosku o ZRID oznacza, że dokumentacja projektowa jest już gotowa, a po uzyskaniu decyzji możliwe będzie wejście w teren i rozpoczęcie robót budowlanych. Wiąże się to z wywłaszczeniami gruntów.

S19 Jawornik - Lutcza: podstawowe informacje o odcinku

Planowany odcinek S19 Jawornik – Lutcza ma długość 5,25 km i powstanie jako droga dwujezdniowa: wyposażona w dwa pasy ruchu w każdym kierunku oraz w pas awaryjny. Trasa jest zlokalizowana w województwie podkarpackim – w powiatach strzyżowskim i brzozowskim.

To krótki kilometrażowo fragment, ale technicznie jeden z najbardziej wymagających: w założeniach obejmuje zarówno duży obiekt estakadowy, jak i tunel o długości liczonej w kilometrach.

Przygotowanie inwestycji

Inwestycja jest realizowana w formule „projektuj i buduj”, co oznacza, że wykonawca odpowiada nie tylko za roboty w terenie, ale również za opracowanie dokumentacji projektowej niezbędnej do uzyskania decyzji administracyjnych, w tym ZRID.

Podczas realizacji inwestycji wyzwaniem będą trudne warunki terenowe typowe dla Karpat. W takim otoczeniu częściej występują obszary osuwiskowe, co przekłada się na szczególny sposób projektowania zabezpieczeń i technologii wykonywania prac.

Projekt i wykonawca

Za realizację inwestycji odpowiada konsorcjum: Gülermak (lider) oraz Budimex (partner). Umowę podpisano 13 listopada 2024 r., a wartość kontraktu wynosi ok. 1,9 mld zł. Całkowity czas realizacji zadania przewidziano na 59 miesięcy, a planowany termin zakończenia prac to czerwiec 2031 r.

Wniosek o decyzję ZRID

Wniosek o ZRID (zezwolenie na realizację inwestycji drogowej) dla S19 Jawornik – Lutcza został złożony 13 stycznia 2026 r. ZRID jest decyzją, która uruchamia wywłaszczenia gruntów przeznaczonych pod drogę.

Po uzyskaniu decyzji możliwe będzie rozpoczęcie prac w terenie. Na same roboty budowlane przewidziano 38 miesięcy, przy czym z czasu realizacji wyłącza się okresy zimowe od 1 grudnia do 31 marca.

Budowa drogi S19 Jawornik – Lutcza: przebieg i zakres inwestycji

Zakres robót obejmuje budowę dwujezdniowej ekspresówki oraz szeregu elementów towarzyszących, które mają oddzielić ruch tranzytowy od lokalnego i poprawić bezpieczeństwo oraz komfort podróżowania.

Najważniejsze obiekty i elementy zadania to:

Estakada o długości 815 m prowadzona nad istniejącą drogą krajową nr 19, na filarach o wysokości ok. 36 m.
Dwunawowy tunel (posiadający dwie oddzielne komory drogowe) o długości 2,8 km pod górą Kamieniec – ma być najdłuższym z tuneli przewidzianych na S19 w woj. podkarpackim.
Most w ciągu trasy głównej, który będzie pełnił funkcję przejścia dla małych zwierząt.
MOP Jawornik (Miejsce Obsługi Podróżnych) w kierunku Barwinka.
Drogi do obsługi terenów przyległych, przebudowa dróg kolidujących oraz przebudowa/ochrona infrastruktury technicznej.
Wyposażenie drogi w urządzenia BRD (bezpieczeństwa ruchu drogowego) oraz infrastrukturę systemu zarządzania ruchem.

Z perspektywy celów publicznych akcentuje się przede wszystkim: ograniczenie ruchu miejscowego na drodze (a więc poprawę bezpieczeństwa), odsunięcie tranzytu od zabudowy wzdłuż DK19, skrócenie czasu przejazdu oraz poprawę warunków życia mieszkańców miejscowości, przez które dziś przechodzi ciężki ruch.

Ochrona środowiska

W dokumentacji i opisie zadania przewidziano rozwiązania, które mają ograniczać wpływ trasy na otoczenie, zarówno w fazie budowy, jak i późniejszej eksploatacji. Po pierwsze, sama inżynieria obiektów (tunel, estakada) pozwala w pewnym zakresie poprowadzić ruch w sposób mniej uciążliwy dla terenów sąsiednich. Po drugie, wskazuje się na budowę urządzeń ochrony środowiska oraz obiektów pełniących funkcję przejść dla zwierząt (w tym mostu-przejścia dla małych zwierząt).

Istotnym kontekstem są też warunki przyrodnicze w rejonie tunelu – dominują tam obszary leśne i nieużytki. Właśnie dlatego duży nacisk kładzie się na takie prowadzenie prac, aby ograniczać presję na środowisko oraz zapewnić rozwiązania minimalizujące barierowy efekt nowej drogi.

ZRID a wywłaszczenia: jak chronić swoje interesy?

Dla właścicieli i użytkowników nieruchomości kluczowe jest to, że ZRID nie jest wyłącznie pozwoleniem na budowę. To decyzja, która może istotnie zmieniać sytuację prawną gruntów przeznaczonych pod pas drogowy, w szczególności poprzez uruchomienie skutków wywłaszczeniowych. Poniżej zebrano działania, które pomagają lepiej zabezpieczyć interesy strony.

Ustalenie, czy nieruchomość znajduje się w liniach rozgraniczających inwestycję: w pierwszej kolejności warto dotrzeć do materiałów pokazujących granice pasa drogowego (mapy, wykazy działek). Pozwala to ocenić, czy przejęcie dotyczy całej działki, jej części, czy np. terenu pod dojazdy, przebudowę drogi poprzecznej albo elementy infrastruktury technicznej.
Zebranie dokumentów potwierdzających stan prawny i faktyczny: w postępowaniach odszkodowawczych znaczenie mają nie tylko wpisy w księdze wieczystej, ale również stan istniejący na nieruchomości (zabudowania, urządzenia, nasadzenia, sposób korzystania).
Weryfikacja operatu szacunkowego i podstaw wyceny odszkodowania: odszkodowanie powinno odpowiadać wartości przejmowanych praw. Jeżeli operat szacunkowy budzi wątpliwości (np. w zakresie doboru transakcji porównawczych, opisu stanu nieruchomości, ujęcia części składowych), zasadne może być sformułowanie zastrzeżeń opartych na dokumentach i faktach.
Sprawdzenie, czy poza przejęciem nieruchomości nie występują inne formy ingerencji: nawet gdy nieruchomość nie jest przejmowana w całości, mogą pojawić się oddziaływania pośrednie: wyznaczenie dojazdów, przebudowa sieci, zmiana warunków korzystania z pozostałej części działki. Ich wczesna identyfikacja ułatwia ocenę sytuacji i podejmowanie dalszych decyzji.
Rozważenie wsparcia specjalistycznego w sprawach złożonych (np. podziały działek, zabudowa, współwłasność, spory graniczne, rozbudowana infrastruktura techniczna) – pomoc prawna bywa istotna dla ograniczenia ryzyk i uniknięcia błędów trudnych do naprawienia na późniejszym etapie, czyli ustalania wysokości odszkodowania.