Budowa drogi S19 na odcinku Radzyń Podlaski – Kock – decyzja ZRID

Kolejny fragment Via Carpatia na Lubelszczyźnie przeszedł z etapu przygotowań do fazy, która otwiera drogę do robót w terenie. 23 grudnia 2025 r. Wojewoda Lubelski wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (ZRID) dla odcinka S19 od Radzynia Podlaskiego do Kocka. Decyzja ZRID wyznacza teren inwestycji, umożliwia przekazanie placu budowy wykonawcy i uruchamia procedurę przejmowania nieruchomości w drodze wywłaszczenia. Budowa drogi wiąże się z wyburzeniem wielu domów.

S19 Radzyń Podlaski – Kock: podstawowe informacje o odcinku

Odcinek S19 Radzyń Podlaski – Kock stanowi element budowanej w Polsce trasy Via Carpatia. Zadanie jest realizowane w formule „Projektuj i buduj” w ramach Programu Budowy Dróg Krajowych na lata 2014–2023 (z perspektywą do 2025 r.). Za inwestycję odpowiadają lubelski (przygotowanie) i kielecki (realizacja) oddziały Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA).

Przygotowanie inwestycji

Przygotowania do realizacji odcinka S19 Radzyń Podlaski – Kock prowadzone są od wielu lat i obejmowały zarówno etap środowiskowy, jak i projektowy. W zakresie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wniosek złożono 7 lipca 2011 r., a Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Lublinie wydał decyzję 19 października 2012 r. Następnie opracowano koncepcję programową. Umowę na jej przygotowanie podpisano 5 grudnia 2017 r., a wykonawcą dokumentacji była S.T.I. Polska Sp. z o.o.

Projekt i wykonawca

Wykonawcą odcinka S19 Radzyń Podlaski – Kock jest firma Polaqua, która realizuje zadanie w formule „Projektuj i buduj”. Kontrakt podpisano 15 września 2022 r., a jego wartość wynosi 626 mln 492 tys. 80,65 zł. Inwestycja obejmuje budowę dwujezdniowej trasy ekspresowej o długości ok. 18,1 km w przekroju 2x2 pasy ruchu.

Decyzja ZRID

Wydanie ZRID w dniu 23 grudnia 2025 r. to nie tylko formalne „pozwolenie na budowę”. W praktyce decyzja wyznacza granice terenu przeznaczonego pod drogę, a także pozwala rozpocząć działania przygotowawcze i budowlane po przekazaniu placu budowy. Decyzja uruchamia też procedurę odszkodowawczą za nieruchomości przejmowane na rzecz Skarbu Państwa.

Pierwsze prace po ZRID: co wykonawca może robić już teraz

Po przekazaniu placu budowy wykonawca planuje m.in. wycinkę drzew i przygotowanie terenu, rozbiórki elementów istniejącej infrastruktury drogowej (w zależności od pogody), przebudowę infrastruktury podziemnej, odhumusowanie, czyli zdjęcie wierzchniej warstwy urodzajnej ziemi.

W 2026 r. zasadniczy ciężar prac ma się przenieść na roboty ziemne – wykopy, nasypy, wzmocnienia podłoża – oraz na rozpoczęcie robót przy obiektach inżynierskich.

Budowa drogi S19 Radzyń Podlaski – Kock: przebieg i zakres inwestycji

Droga S19 na omawianym odcinku zostanie poprowadzona głównie w istniejącym korytarzu DK19, a jednym z kluczowych elementów przedsięwzięcia będzie dwujezdniowe obejście Radzynia Podlaskiego. W ramach zadania przewidziano budowę dwóch węzłów drogowych – Radzyń Podlaski Południe (z połączeniem z DK63) oraz Borki (na skrzyżowaniu z drogą powiatową prowadzącą w kierunku Ulan-Majoratu i Wrzosowa) – a także dwóch Miejsc Obsługi Podróżnych: MOP Sitno i MOP Paszki. Projekt obejmuje ponadto dwa mosty na rzece Bystrzycy, siedem wiaduktów, sieć dróg dojazdowych i lokalnych o łącznej długości ok. 50 km, dwa dolne przejścia dla ciągów pieszo-rowerowych oraz rozwiązania ograniczające hałas, w tym ok. 6,5 km ekranów akustycznych w rejonie zabudowy mieszkaniowej.

Ochrona środowiska

W projekcie odcinka S19 Radzyń Podlaski – Kock przewidziano także rozwiązania z zakresu ochrony środowiska, w szczególności ukierunkowane na zachowanie korytarzy migracyjnych zwierząt. W ramach inwestycji zaplanowano 3 górne przejścia dla dużych zwierząt, 6 przejść dla zwierząt średnich oraz 55 przejść dla małych zwierząt, co ma ograniczyć ryzyko kolizji z ruchem drogowym i zmniejszyć barierowy wpływ trasy na lokalne ekosystemy. Elementem uzupełniającym są również drogi towarzyszące (dojazdowe i lokalne), które mają przejąć ruch obsługujący tereny przyległe i uporządkować komunikację w sąsiedztwie nowej ekspresówki.

ZRID a wywłaszczenia: jak chronić swoje interesy?

Budowa drogi S19 wiąże się z koniecznością wyburzenia wielu domów. Dla właścicieli działek objętych inwestycją decyzja ZRID oznacza start formalnej ścieżki wywłaszczeniowej i odszkodowawczej. Postępowania odszkodowawcze poprowadzi Wojewoda Lubelski. To on, po sporządzeniu operatów szacunkowych (dokumentów z wyceną) przez rzeczoznawców majątkowych, wyda decyzje ustalające wysokość należności.

Warto pamiętać, że strona postępowania może aktywnie brać w nim udział: analizować dokumenty, weryfikować podstawy wyceny i wnosić swoje uwagi. Jeżeli operat szacunkowy zawiera błędy (np. pomija cechy nieruchomości, dojazd, uzbrojenie, specyfikę zabudowy), konsekwencją bywa zaniżone odszkodowanie.

Dlatego rozsądnym krokiem jest skorzystanie z pomocy prawnika, szczególnie gdy w grę wchodzi zabudowana nieruchomość, złożony stan prawny, współwłasność lub spór co do wartości mienia. Prawnik pomoże ocenić dokumenty, przygotować stanowisko, dopilnować terminów i zastosować właściwe środki odwoławcze.