Jak dowiadywać się o przebiegu postępowania w sprawie odszkodowania za wywłaszczenie?

W postępowaniu o ustalenie odszkodowania za wywłaszczenie czas ma ogromne znaczenie. Organ informuje stronę o etapach sprawy, jednak terminy na reakcję bywają bardzo krótkie. Warto wiedzieć, jakie prawa przysługują stronie postępowania i dlaczego szybkie podjęcie działań – najlepiej przy wsparciu profesjonalnego pełnomocnika – może mieć istotny wpływ na wysokość uzyskanego odszkodowania.

Organ prowadzący postępowanie ma obowiązek informować stronę o najważniejszych etapach postępowania o ustalenie odszkodowania za wywłaszczenie. Wynika to bezpośrednio z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: kpa), w szczególności z art. 10 kpa, który gwarantuje stronie czynny udział w postępowaniu.

Oznacza to, że strona powinna zostać zawiadomiona o:

• wszczęciu postępowania,
• zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego.

To ostatnie zawiadomienie ma szczególne znaczenie. Organ musi umożliwić stronie zapoznanie się z aktami sprawy oraz odniesienie się do zgromadzonych dowodów przed wydaniem decyzji o ustaleniu odszkodowania. W praktyce termin na zgłoszenie uwag jest bardzo krótki. Organ wyznacza na to zwykle jedynie 4-7 dni. To właśnie w tym czasie należy:

• przeanalizować operat szacunkowy (tj. dokument z wyceną),
• sprawdzić poprawność wyceny,
• zgłosić uwagi do materiału dowodowego,
• przedstawić własne argumenty lub zamówioną prywatnie wycenę (kontroperat).

Po wydaniu decyzji o odszkodowaniu pozostaje już tylko 14 dni na wniesienie odwołania. Zazwyczaj jest to zbyt mało czasu, aby w przypadku nieprawidłowości móc zlecić niezależną wycenę nieruchomości.

Więcej na temat składania zarzutów do operatu szacunkowego można przeczytać w artykule:

• Zarzuty do operatu szacunkowego – co trzeba wiedzieć?

Czy można pytać o przebieg sprawy bezpośrednio?

Bieżące informacje dotyczące postępowania często można uzyskać bezpośrednio od urzędnika prowadzącego sprawę – telefonicznie albo mailowo. Warto pytać m.in.:

• czy sporządzono już operat szacunkowy,
• kiedy planowane jest wydanie decyzji,
• czy organ oczekuje na jakieś dokumenty.

Dodatkowo, zgodnie z art. 73 kpa, strona ma prawo przeglądać akta sprawy, wykonywać ich zdjęcia oraz uzyskiwać kopie dokumentów. Obecnie coraz częściej możliwe jest również uzyskanie operatu szacunkowego w formie elektronicznej.

Dlaczego warto działać odpowiednio wcześnie?

W sprawach wywłaszczeniowych kluczowe znaczenie ma moment podjęcia działań. Największe możliwości istnieją jeszcze przed wydaniem decyzji o odszkodowaniu. Po upływie terminu na wniesienie odwołania, jeśli strona tego nie zrobi, decyzja staje się ostateczna, a zmiana wysokości odszkodowania jest co do zasady niemożliwa.

Dlatego warto skorzystać z pomocy prawnika już na wczesnym etapie postępowania. Profesjonalny pełnomocnik:

• będzie monitorował przebieg sprawy,
• dopilnuje terminów,
• przeanalizuje operat szacunkowy,
• zgłosi uwagi do materiału dowodowego,
• przygotuje i wniesie odwołanie od decyzji o odszkodowaniu.

W przypadku nieprawidłowej wyceny odpowiednie przygotowanie i szybka reakcja mają istotny wpływ na wysokość uzyskanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.