Zbiornik Goszów – czy będą wywłaszczenia domów?

W gminie Stronie Śląskie wraca temat budowy suchego zbiornika przeciwpowodziowego Goszów. Co istotne, ta lokalizacja pojawia się we wszystkich wariantach programu redukcji ryzyka powodziowego w zlewni Białej Lądeckiej, co oznacza realne ryzyko wykupów, wyburzeń i przymusowych wywłaszczeń nieruchomości. Poniżej wyjaśniamy, gdzie planowana jest inwestycja, jaka może być skala ingerencji w zabudowę oraz jak może wyglądać procedura ustalania odszkodowania za wywłaszczenie.

Program przeciwpowodziowy dla zlewni Nysy Kłodzkiej – tło inwestycji

W koncepcjach przygotowywanych dla obszaru Kotliny Kłodzkiej pojawia się program redukcji ryzyka powodziowego, obejmujący m.in. działania infrastrukturalne w zlewni Nysy Kłodzkiej oraz rozwiązania dla zlewni Białej Lądeckiej (dopływu Nysy Kłodzkiej). W praktyce oznacza to zestaw przedsięwzięć, w których jednym z powtarzających się elementów są suche zbiorniki przeciwpowodziowe.

Dla mieszkańców oraz właścicieli nieruchomości kluczowe jest to, że w takich projektach niezbędne jest pozyskanie nieruchomości pod czaszę zbiornika, zaporę oraz infrastrukturę towarzyszącą.

Zbiornik Goszów – gdzie ma powstać i dlaczego wraca w każdym wariancie?

W dniu 16 stycznia 2026 r. został przedstawiony w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji rekomendowany dla zlewni Białej Lądeckiej wariant W2, czyli budowa zbiorników Goszów, Bolesławów, odbudowa zbiornika Stronie Śląskie i budowa zbiornika Stójków z polderem Rudawka.

Z udostępnianych przez Wody Polskie informacji wynika, że suchy zbiornik Goszów jest rozważany na terenie tzw. obrębu Goszów – Stary Gierałtów (gmina Stronie Śląskie). Istotne jest, że ta lokalizacja pojawia się we wszystkich sześciu wariantach zaproponowanych rozwiązań dla tego obszaru. Planowana inwestycja stanowi odpowiedź na katastrofalne skutki powodzi z września 2024 r. (zniszczenie Stronia Śląskiego).

W konsekwencji, niezależnie od ostatecznego wyboru wariantu, właściciele nieruchomości położonych w potencjalnym zasięgu zbiornika Goszów powinni zakładać, że ryzyko objęcia ich działek inwestycją jest bardzo prawdopodobne.

Zbiornik Goszów: wykupy, wyburzenia, przesiedlenia

W materiałach dotyczących planowanych działań wskazuje się, że realizacja rozwiązań dla zlewni Białej Lądeckiej może wiązać się z przesiedleniem ok. 150–240 osób (w zależności od wariantu). W odniesieniu do zbiornika Goszów pojawiają się szacunki dotyczące wykupu 96 budynków, w tym 53 mieszkalnych. Jednocześnie pojawiają się opinie, że skala likwidacji może być wyższa (mowa o 125 budynkach, w tym 70 mieszkalnych).

Niezależnie od tego, które liczby okażą się trafne, wspólny mianownik jest jeden: projekt może prowadzić do wyburzeń oraz utraty praw do nieruchomości na obszarze objętym czaszą zbiornika lub pasami technologicznymi inwestycji.

Wstępnie opracowany harmonogram zakłada, że zbiornik mógłby zostać ukończony w perspektywie do około 2034 r. To ważne także z punktu widzenia właścicieli – długie przygotowanie inwestycji nie eliminuje ryzyk, a często oznacza wieloletnią niepewność co do możliwości dysponowania nieruchomością (sprzedaż, rozbudowa, inwestowanie).

Wywłaszczenie i odszkodowanie przy inwestycjach przeciwpowodziowych – najważniejsze zasady

Jeżeli inwestycja będzie realizowana w reżimie Ustawy z 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych (tzw. specustawa przeciwpowodziowa), to dla właścicieli kluczowe są następujące elementy:

• Rokowania w sprawie odszkodowania – inwestor powinien podjąć rozmowy z właścicielami, a ustalenia wymagają formy pisemnej (art. 20 ust. 1 specustawy).
• Odszkodowanie w formie decyzji administracyjnej – jeżeli w terminie 2 miesięcy od dnia, w którym decyzja zezwalająca na realizację inwestycji (czyli o wywłaszczeniu) stanie się ostateczna, strony nie uzgodnią kwoty, wojewoda ustala odszkodowanie decyzją administracyjną, opierając się na wycenie rzeczoznawcy majątkowego (art. 20 ust. 2–3 specustawy).
• Premia za wcześniejsze wydanie nieruchomości – przewidziane jest zwiększenie odszkodowania o 5% w razie szybszego wydania nieruchomości (art. 21 ust. 7 specustawy).
• Ekwiwalent kosztów przeprowadzki – w przypadku utraty miejsca zamieszkania przepisy przewidują 10 000 zł dla właścicieli z tytułu kosztów przeprowadzki (art. 21 ust. 8 specustawy).

Oznacza to, że jeśli rozmowy z inwestorem nie doprowadzą do zawarcia porozumienia, postępowanie odszkodowawcze będzie kontynuowane w trybie administracyjnym. Więcej szczegółów na temat wywłaszczeń na cele przeciwpowodziowe można poznać w artykule:

• Wywłaszczenia na cele przeciwpowodziowe