Termin do wniesienia odwołania przy wywłaszczeniu pod budowę drogi publicznej

INLEGIS Kancelarie Prawne
7 października, 2023

W poprzednim artykule pisaliśmy o tym kto może uzyskać odszkodowanie za wywłaszczenie przy budowie drogi publicznej. Tym razem omówimy kwestię terminów w procedurze przyznawania odszkodowań. Ich znajomość pozwoli na możliwość ochrony prawnej, ponieważ przekroczenie terminu może mieć nieodwracalne i niekorzystne skutki dla strony.

Spis treści:

Podstawowym dokumentem, w ramach którego musimy się poruszać jest tzw. Specustawa drogowa. Zgodnie z jej przepisami, decyzję o wysokości należnego odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości wydaje ten sam organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.

Czyli albo starosta albo wojewoda. Posiłkowo, jak w każdym postępowaniu administracyjnym, organy będą stosowały ogólne przepisy z Kodeksu postępowania administracyjnego – w szczególności do wezwań i doręczeń, od których rozpoczynają bieg inne terminy.

Wywłaszczenie – termin wszczęcia postępowania

Uwagę na bieg terminów należy zwrócić już na samym początku, przy wszczęciu postępowania. Każda osoba, której nieruchomość jest objęta wnioskiem o wydanie decyzji dowie się o tym oficjalnie na początku – organ prowadzący ma obowiązek wysłania im zawiadomienia o wszczęciu postępowania.

Od momentu wszczęcia postępowania organ ma 90 dni na wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Starosta albo wojewoda raczej będą się pilnowali – za każdy dzień opóźnienia nakładana jest na organ kara 500 zł.

Dla strony wiedza o wszczęciu postępowania ma znaczenie, ponieważ wtedy należy kompletować wszystkie dokumenty niezbędne dla dalszej ochrony swoich praw. Najważniejsze są tu przede wszystkim dokumenty potwierdzające prawa własności do nieruchomości.

O ile uzyskanie wydruku z elektronicznych ksiąg wieczystych (ekw.ms.gov.pl) zajmuje kilka minut, to czas będzie potrzebny np. w sytuacji kiedy nieruchomość była dziedziczona, a sprawy spadkowe nie są zakończone. Dodatkowo warto pomyśleć o zleceniu kontr-operatu szacunkowego na wypadek niekorzystnego dla nas rozstrzygnięcia w kwestii odszkodowania.

Tutaj jeszcze jedna ważna uwaga – zawiadomienia wysyłane są na adres wskazany w katastrze nieruchomości (art. 11d ust. 5 Specustawy drogowej). Ma to znaczenie o tyle, że nie zawsze adres wskazany w katastrze będzie adresem zamieszkania strony, a ta nie będzie miała możliwości odebrania zawiadomienia.

Niestety zgodnie z orzecznictwem, taka konstrukcja przepisów nie pozwala na uchylenie się od negatywnych skutków przez powołanie np. nieskutecznego doręczenia, jeżeli mamy inny adres zamieszkania albo zameldowania. WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 4 stycznia 2013 r. orzekł, że zawiadomienie musi być wysłane na adres wskazany w katastrze nieruchomości, nawet w sytuacji, gdy organ zna inne adresy stron.

Odwołanie od decyzji o wywłaszczeniu

Od każdej decyzji, z której nie jesteśmy zadowoleni, możemy się odwołać. W sprawach dotyczących wywłaszczenia odwołania dotyczą głównie dwóch powodów:

– wywłaszczenia co do zasady,
wysokości odszkodowania.

Skarżąc się na wysokość przyznanego nam odszkodowania, decyzję otrzymamy 30 (albo 60 w sytuacji nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności) dni po wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Jeżeli zgadzamy się na sam fakt wywłaszczenia, ale nie odpowiada nam wysokość odszkodowania, odwołujemy się właśnie od tej drugiej, późniejszej decyzji – ustalającej wysokość odszkodowania.

W przypadku skarżenia wywłaszczenia co do zasady, tzn. samego faktu wywłaszczenia, decyzję otrzymamy w ciągu około 90 dni od wszczęcia postępowania (niestety termin 90 dniowy jest czysto teoretyczny, zazwyczaj dochodzi do kilku-kilkunasto miesięcznych opóźnień, co wskazał nawet raport NIK z 2015 r.). Będzie to decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej i to od tej decyzji powinniśmy się odwoływać.

W obydwu sytuacjach termin na wniesienie odwołania wynosi 14 dni od skutecznego doręczenia decyzji. Ponieważ w Specustawie drogowej nie ma żadnych innych regulacji termin 14-dniowy liczony będzie zgodnie z przepisami k.p.a.

Rozpoczęcie liczenia terminu następuje w dniu następnym po odebraniu decyzji. Jeżeli 14-sty dzień terminu przypada na dzień wolny od pracy (również sobotę), to termin upływa nam w najbliższym dniu powszednim.

Przekroczenie terminu na odwołanie od decyzji praktycznie zamyka nam drogę prawnej ochrony. Możemy co prawda zwrócić się z wnioskiem o przywrócenie terminu, ale musimy wykazać wtedy, że przekroczyliśmy go bez własnej winy.

14 dni to termin dość krótki, szczególnie, że w tym czasie musimy dobrze napisać odwołanie, w którym muszą być zebrane wszystkie możliwe argumenty na podważenie decyzji. Warto więc wcześniej śledzić tok postępowania administracyjnego i reagować na ewentualne zagrożenia.

Jeżeli decyzja organu drugiej instancji również nie będzie dla nas korzystna, możemy wnieść skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego – mamy na to 30 dni od dnia doręczenia decyzji odwoławczej.

Inne ważne terminy związane z wywłaszczeniem nieruchomości

Kiedy już organ wydał decyzję o wywłaszczeniu i nie mamy wobec niej większych zastrzeżeń, warto szybko wydać nieruchomość. Pozwoli to na powiększenie przysługującego nam odszkodowania o 5% wartości nieruchomości albo użytkowania wieczystego. Żeby takie powiększenie odszkodowania miało miejsce, nieruchomość musi zostać wydana nie później niż 30 dni od:

– doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji zezwalającej na realizację inwestycji celu publicznego,

– doręczenia postanowienia o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, albo dnia, w którym taka decyzja stała się ostateczna.

Zgodnie z zasadą postępowania administracyjnego, w każdym postępowaniu, strona może zapoznawać i wypowiadać się co do zgromadzonych dowodów. Możemy wtedy pokazać i bronić swoje stanowisko, zdanie co do wartości nieruchomości itp.

Musi to nastąpić przed wydaniem decyzji, a w zawiadomieniu o takiej możliwości organ powinien nam dać co najmniej 7 dni na wykonanie tych praw. Jeżeli tego nie zrobi – mamy solidną podstawę do odwołania.

Mirosław Ochojski

Mirosław Ochojski

Prezes zarządu INLEGIS Kancelarie Prawne

Szanowni Państwo, jeżeli opisywany wyżej temat dotyczy także Państwa, to zapraszamy do kontaktu telefonicznie pod numerem 793 101 800 (lub przez formularz kontaktowy na dole strony).

Formularz Kontaktowy

Jeśli wśród udostępnionych przez nas materiałów nie odnaleźli Państwo odpowiedzi na swoje wątpliwości, prosimy o bezpośredni kontakt. Chętnie przyjrzymy się Państwa problemom i zaproponujemy ich właściwe rozwiązanie.

Formularz kontaktowy

INLEGIS Kancelarie Prawne

Wywłaszczenie Nieruchomości

ul. Podwale 83/7
50-414 Wrocław

ul. Sobieskiego 6/12
31‑136 Kraków

ul. Łagiewnicka 54/80
91-463 Łódź

ul. Rudzka
44-200 Rybnik

Reprezentujemy klientów na terenie całej Polski!