Nowa autostrada A4: wywłaszczenia w okolicach Wrocławia

Oddział Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) we Wrocławiu podsumował prace nad rozbudową autostrady A4 na odcinku Legnica – Wrocław. Wskazano przebieg, kolejny krok to decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, a potem przygotowania do wydania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej (ZRID). Kluczową informacją dla mieszkańców jest to, że odcinek między okolicami Kostomłotów a rejonem Starego Śleszowa ma zostać wyprowadzony w nowym korytarzu. Oznacza to wywłaszczenia nieruchomości.

Informacje o rozbudowie A4 w rejonie Wrocławia

Rekomendowany przez Komisję Oceny Przedsięwzięć Inwestycyjnych (KOPI) przebieg zakłada, że od węzła Legnica Wschód do okolic Kostomłotów A4 ma być rozbudowywana „po staremu”, tj. w istniejącym korytarzu. Kluczowa zmiana zaczyna się dalej na wschód: od Kostomłotów autostrada ma odbić od obecnej trasy i przejść na nowy ślad poprowadzony na południe od Wrocławia, by następnie włączyć się do istniejącej A4 w rejonie miejscowości Stary Śleszów (okolice węzła Wrocław Wschód).

Deklarowany cel takiego układu jest czytelny: rozdzielenie ruchu tranzytowego (jadącego w osi wschód–zachód) od ruchu aglomeracyjnego, związanego z dojazdami do Wrocławia. W tym samym kierunku idzie koncepcja podziału ról – stary odcinek bliżej miasta ma w większym stopniu obsługiwać ruch lokalny, a tranzyt ma przejąć nowa autostrada w odsuniętym korytarzu.

Rozbudowa A4: rola decyzji środowiskowej i harmonogram inwestycji

Wskazanie korytarza nie oznacza jeszcze zielonego światła dla budowy. Na tym etapie kluczowe są decyzje środowiskowe (DŚU). Określają one warunki, które inwestor będzie musiał spełnić (np. w zakresie ochrony ludzi i przyrody, ograniczenia oddziaływań, rozwiązań minimalizujących hałas, ochrony wód czy organizacji robót). Dopiero po DŚU możliwe jest domykanie dokumentacji potrzebnej do realizacji.

Z udostępnionych informacji wynika, że:

• dla odcinka Legnica – Kostomłoty GDDKiA planuje złożyć wniosek o DŚU w 2026 r.,
• dla odcinka Kostomłoty – Stary Śleszów – w 2027 r.

Bardziej zaawansowane są przygotowania po zachodniej stronie – dla rozbudowy A4 między Legnicą a węzłem Krzyżowa (łącznie ok. 35 km w dwóch zadaniach). Wnioski o DŚU złożono już w październiku 2023 r., a GDDKiA sygnalizuje uzyskanie decyzji w I kwartale 2026 r., przetarg w I połowie 2027 r. i zakończenie inwestycji w 2031 r.

Realizacja całego odcinka między Legnicą a Wrocławiem (ok. 80 km) ma być przewidziana w latach 2029–2034 w formule „projektuj i buduj”.

Wywłaszczenia pod nowy ślad A4: kluczowy będzie ZRID

Dla właścicieli nieruchomości położonych w planowanym pasie drogowym (zwłaszcza na odcinku w nowym śladzie) najważniejszym momentem nie jest sama DŚU, lecz decyzja ZRID – zezwolenie na realizację inwestycji drogowej.

To właśnie ZRID:

• zatwierdza podziały nieruchomości,
• wyznacza linie rozgraniczające pas drogowy,
• stanowi podstawę formalnego przejęcia własności gruntów pod drogę (z mocy prawa, w zakresie objętym decyzją).

W praktyce, przy inwestycjach tej skali niemal zawsze nadawany jest rygor natychmiastowej wykonalności, co znacząco skraca realny czas na przygotowanie się do wydania nieruchomości (w tym opróżnienia budynków, uporządkowania rzeczy, zabezpieczenia interesów najemców czy prowadzonej działalności). Po przejęciu gruntu organ ma ustawowe terminy na ustalenie i wypłatę odszkodowania.

W przypadku informacji, że nieruchomość może znaleźć się w korytarzu nowego przebiegu A4 albo w obszarze rozbudowy istniejącej trasy, warto działać z wyprzedzeniem: przeanalizować dokumenty, ustalić stan prawny, a także przygotować się do wyceny.

Więcej na temat procedur związanych z wywłaszczeniem pod drogę warto przeczytać w artykule:

• Wywłaszczenie pod drogę – zasady ogólne