Wywłaszczenia pod trasy narciarskie - czy nowe przepisy ograniczą prawa właścicieli?

Do Senatu trafił projekt nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami, który ma ułatwić budowę i funkcjonowanie tras narciarskich oraz wyciągów na prywatnych nieruchomościach. Projekt nie przewiduje klasycznego wywłaszczenia, ale wprowadza możliwość administracyjnego ograniczenia prawa własności za odszkodowaniem. Zwolennicy zmian wskazują na konieczność odblokowania cennych dla turystyki inwestycji, natomiast właściciele nieruchomości obawiają się dalszej ingerencji w przysługujące im prawa.

Co zakłada projekt nowelizacji?

Projekt przewiduje rozszerzenie katalogu celów publicznych o budowę, utrzymywanie i eksploatację obiektów sportowych realizowanych przez podmioty niepubliczne, w tym kolei linowych, wyciągów i tras narciarskich. Jednocześnie do ustawy o gospodarce nieruchomościami miałyby zostać dodane przepisy pozwalające na administracyjne ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, jeżeli właściciel nie wyrazi zgody na realizację inwestycji.

Według projektodawców rozwiązanie ma zapobiegać sytuacjom, w których sprzeciw pojedynczych właścicieli uniemożliwia prawidłowe funkcjonowanie ośrodków narciarskich.

Czy będzie można wywłaszczać pod trasy narciarskie?

Projekt nie przewiduje przejęcia własności nieruchomości przez inwestora. Zamiast tego właściciel miałby nadal zachować swoje prawo własności, jednak jego wykonywanie mogłoby zostać ograniczone decyzją administracyjną wydawaną przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta. Takie ograniczenie mogłoby obowiązywać maksymalnie przez 30 lat.

Oznacza to, że właściciel nie utraci nieruchomości, ale będzie zobowiązany do zaakceptowania istnienia na niej trasy narciarskiej lub innej infrastruktury objętej decyzją.

Jakie warunki musiałby spełnić inwestor?

Projekt przewiduje kilka zabezpieczeń, które mają ograniczyć możliwość korzystania z nowego trybu. Przede wszystkim inwestor będzie zobowiązany do wcześniejszego przeprowadzenia rokowań z właścicielami nieruchomości.

Ponadto inwestycja musiałaby być zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, uzyskać zgodę rady gminy oraz poparcie właścicieli lub użytkowników wieczystych reprezentujących co najmniej 75% powierzchni nieruchomości objętych wnioskiem o zezwolenie na realizację przedsięwzięcia. Dopiero po spełnieniu tych warunków możliwe byłoby wydanie decyzji administracyjnej.

Jakie prawa zachowają właściciele nieruchomości?

Projekt przewiduje odszkodowanie obejmujące naprawienie szkód oraz coroczne wynagrodzenie odpowiadające rynkowej wartości czynszu dzierżawnego. Obowiązek wypłaty świadczeń miałby spoczywać bezpośrednio na inwestorze.

Jeżeli ograniczenie uniemożliwi dalsze prawidłowe korzystanie z nieruchomości albo zostanie ustanowione na okres dłuższy niż rok, właściciel będzie mógł żądać wykupu nieruchomości lub jej części. Projekt przewiduje również możliwość uchylenia decyzji, gdy inwestor nie zrealizuje inwestycji w określonym terminie albo nie wypłaci należnego odszkodowania.

Co dalej z projektem nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami?

Projekt został skierowany do dalszych prac. Jeżeli uzyska poparcie Senatu (jest na etapie opiniowania), to następnie trafi pod obrady Sejmu.

Choć projektodawcy podkreślają, że proponowane rozwiązania nie prowadzą do wywłaszczenia, lecz jedynie do czasowego ograniczenia prawa własności, oznaczają one niezwykle silną ingerencję w prawa właścicieli prywatnych gruntów.

Więcej na temat podobnych ograniczeń, które już funkcjonują w polskim prawie, można przeczytać w artykule:

• Czasowe zajęcie nieruchomości – czy przysługuje Ci odszkodowanie?